skip to main |
skip to sidebar
โดย ดร.พรชัย ศรีประไพ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ อิมพีเรียล พลาซ่า จำกัด
เดือน กุมภาพันธ์ เป็นเดือนแห่งความรัก ทำให้ผมนึกขึ้นมาได้ว่าในการ ทำ CSR (corporate social responsibility) นั้น มีมุมมองแห่งความรักแฝงอยู่มากมาย ลองมาดูมุมมองเหล่านี้กัน
บริษัทที่ประสบความสำเร็จอย่างสูง เช่น สตาร์บัคส์ ต้องการให้พนักงานที่รับผิดชอบสาขา "รัก" สาขาของตน เหมือนกับ พนักงานนั้นเป็นเจ้าของร้าน จึงสอนพนักงานให้รู้จักกับนิสัย 5 ประการที่จะสะท้อนตัวตนของพนักงานของสตาร์บัคส์ นิสัย 5 ประการ ประกอบด้วย
1. Be Welcoming ต้อนรับลูกค้าด้วยความรักเอาใจใส่
2. Be Genuine มีความจริงใจ
3. Be Considerate มีความห่วงใย
4. Be Knowledgeable มีความรู้
5. Be Involed มีส่วนร่วม
จะ เห็นว่า "นิสัย" ทั้ง 5 ที่สตาร์บัคส์ พยายามปลูกฝังให้พนักงานคือ นิสัยที่จะ "รัก ห่วงใย จริงใจ และเข้าไปมีส่วนร่วมในชีวิตของลูกค้า ผ่านความรู้เกี่ยวกับกาแฟ และสินค้าของสตาร์บัคส์"
พนักงานที่รับ เอานิสัยเหล่านี้ไปจะเป็นพนักงานที่ "รัก" ลูกค้า ห่วงใย และมีความหวังดีกับลูกค้า แน่นอนความจริงใจจะทำให้ลูกค้ารู้สึกได้ในบริการ รู้สึกว่าร้านสตาร์บัคส์ คือที่ที่สบายใจ อบอุ่นใจ อยากจะกลับมาบ่อยๆ ยิ่งกลับมา ความสนิทสนมกับร้านค้าและพนักงานก็มีมากขึ้น อิทธิพลแห่งความรัก คือ แรงดึงดูด คือเสน่ห์ที่เป็นนางกวักเรียกลูกค้าเข้าร้าน
มุมมองที่ 2 เป็นมุมมองจากระดับบริษัท บริษัทสมัยใหม่หลายๆ บริษัทต้องการ "ความรัก"
" ความยกย่อง" "ความนับถือ" จากลูกค้า Perry Gruber เขียนบทความเรื่อง "Is CSR Evidence of a Company"s Desire for Love and Belonging ?" หรือ "CSR เป็นเครื่องแสดงว่าบริษัทต้องการความรักและความมีส่วนร่วมหรือไม่ ?" Gruber เห็นปรากฏการณ์เกี่ยวกับ CSR ที่ได้รับความนิยมมากขึ้นทุกที และวิเคราะห์ว่า CSR ช่วยให้บริษัทได้รับความรัก และการโอบอุ้มเป็นอย่างดีจากลูกค้าและชุมชน Gruber นำผัง "The Hierarchy of Needs" ที่เคยเสนอโดย Abraham Maslow ที่เป็นที่รู้จักกันดีมาดัดแปลงใหม่ โดยสร้างเป็นระดับความต้องการขององค์กรมีดังนี้
ในแนวความคิดของ Maslow ระดับความต้องการต่ำสุดของมนุษย์ คือ ความต้องการขั้นพื้นฐาน
อัน ได้แก่ปัจจัย 4 แต่ตามแนวทางของ Hart"s Model (ตั้งชื่อมาจากเพื่อนของ Gruber ที่คิดผังนี้ขึ้นมา) ความต้องการ ขั้นพื้นฐานขององค์กร คือ การอยู่รอด เป้าหมายหลัก เช่น การทำกำไรหรือการได้ส่วนแบ่งตลาดที่เคยเป็นเป้าหมายสูงสุดของบริษัท กลายเป็นเป้าหมายพื้นฐานที่จะทำให้บริษัทอยู่รอดเท่านั้นเอง เป้าหมายที่สูงอันดับถัดไปขององค์กร คือ ต้องการความรักและการมีส่วนร่วมจากลูกค้า จากสังคม เพราะ "ความรัก" เหล่านี้ คือ ความจงรักภักดีต่อบริษัท ต่อสินค้าและบริการของบริษัท
เป้า หมายอันดับต่อไป คือ การสร้างศักดิ์ศรี (esteem) ให้กับองค์กร ศักดิ์ศรี หมายถึง ความเคารพที่ได้จากสังคม และแม้แต่จากคู่แข่ง บริษัทที่มีศักดิ์ศรีเหล่านี้จะเป็นผู้นำทางธุรกิจ
เป้าหมายสูงสุด คือ การได้บรรลุถึงศักยภาพของบริษัท การทำให้บริษัทเป็นองค์กรที่ดีที่สุด ตามศักยภาพของตน ในการจะบรรลุเป้าหมายสูงสุดนี้ ต้องอาศัยขบวนการเกี่ยวกับ CSR การปลูกฝังจิตสำนึกของ CSR ให้กับองค์กร
มุมมองที่ 3 เกี่ยวข้องกับมุมมองที่ 2 อย่างใกล้ชิด บริษัท Deloitte ของอังกฤษสังเกตว่าบริษัทในประเทศอังกฤษ โดยเฉพาะบริษัทที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ให้ความสนใจกับกิจกรรม CSR มากขึ้นเป็นลำดับ ในปีที่ผ่านมามีบริษัท 80 แห่ง ในจำนวน 100 บริษัทชั้นนำ
ใน ตลาดหลักทรัพย์มีรายงานเกี่ยวกับกิจกรรม CSR เขียนไว้ โดยเฉพาะเพื่อเป็นรายงานกิจกรรมด้านสังคมให้กับบอร์ดทราบ เมื่อ 5 ปีที่ผ่านมามีเพียง 56 บริษัทเท่านั้น
Deloitte สรุปว่าบอร์ดบริหารของบริษัทอังกฤษคงจะ "รัก" กิจกรรม CSR มากทีเดียว เพราะทุกบริษัทต้องการเอาใจบอร์ด โดยการหันมาทำ CSR
มุม มองที่ 4 มาจาก Sarah Fister Gale ผู้เขียนบทความให้กับสื่ออินเทอร์เน็ต ชื่อ Greenbiz Sarah คิดว่าธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ คือ ธุรกิจที่สร้าง business model ที่สามารถอยู่รอด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคเศรษฐกิจตกต่ำเธอตั้งคำถามว่า "ถ้าอยากจะประสบความสำเร็จ คุณจะต้องทำอย่างไร ? แต่งตัวสวย ประจบนาย หาเพื่อนที่มีอิทธิพลที่จะช่วยให้คุณรู้จักกับคนสำคัญๆ ทุกคนหาวิธีที่จะประสบความสำเร็จ แต่คำถามก็คือแล้วทำไมคุณยังอยู่กับผู้ชายขี้เกียจ ตัวเหม็น ไม่จ่ายค่าเช่าบ้าน" ราวกับจะเป็นนิยายรักน้ำเน่าที่วนเวียนไม่ จบสิ้น
บริษัท หลายบริษัทเป็นเช่นนี้ อยากจะประสบผลสำเร็จ แต่ก็ยังวนเวียนอยู่กับรูปแบบการทำงานเก่าๆ ที่มีค่าใช้จ่ายสูง พนักงานทำงานอย่างซังกะตาย ต่างคนต่างอยู่ ต่างคนต่างทำงาน แบ่งเป็นหมู่ เป็นเหล่า ใช้เวลาขัดแข้งขัดขากันมากกว่า ที่จะสนใจช่วยกันทำให้บริษัทก้าวไปข้างหน้า
บริษัทที่ยั่งยืนทั้ง หลายค้นพบว่า ความรักงาน ความทุ่มเทเอาใจใส่ต่อหน้าที่ ต่อลูกค้า ต่อสินค้า คือ กุญแจที่จะทำให้บริษัทประสบความสำเร็จ บริษัทเหล่านี้ยังรู้อีกว่าการทำ CSR คือ การระดมพลัง "ความรัก" จากพนักงาน ระดมพลัง "สร้างสรรค์" จากทุกคน ระดม "ความเป็นทีมงาน" จากความแตกแยกและการแข่งขัน แต่พอเกิดปัญหาเกี่ยวกับเศรษฐกิจขึ้นในปัจจุบัน บริษัททั้งหลายที่เคยคิดจะทำ CSR ก็เลย ล้มเลิกความคิด หันไปตัดงบฯด้านสังคม เพื่อให้บริษัทอยู่รอด
ไม่คิดกันบ้างหรือว่า CSR อาจจะช่วยให้องค์กรของท่านรอดพ้นจากภัยเศรษฐกิจตกต่ำก็ได้ ?
ลองเอา "ความรัก" มาใส่ให้กับองค์กรของท่านมหัศจรรย์แห่งความรักอาจจะทำให้เกิดสิ่งดีๆ ขึ้น
สวัสดีเดือนแห่งความรักครับ
ที่มา หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2552
http://www.matichon.co.th/prachachat/prachachat_detail.php?s_tag=02csr02160252&day=2009-02-16§ionid=0221
แม้ ไทยจะได้ชื่อว่าเป็นประเทศที่การบริหารจัดการเรื่องเอดส์ดีที่สุดในโลก เพราะใน 10 กว่าปีที่แล้วคนไทยมีอัตราผู้ติดเชื้อถึงปีละ 1 แสนกว่าคน แต่เมื่อเทียบกับปีที่แล้วเหลือเพียง 1 หมื่น 4 พันคน ลดลงมาถึง 90 เปอร์เซ็นต์
จากตัวเลขของกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ในปี 2551 ที่พบว่าผู้ป่วยเอดส์ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงในกลุ่มอายุ 25-34 ปี เกือบร้อยละ 50 และผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงจากการมีเพศสัมพันธ์เป็นชายที่อยู่ในวัยเจริญพันธุ์ และวัยแรงงานถึงร้อยละ 84
แต่กระนั้นโรคเอดส์ยังเป็นสาเหตุในการ ตายในลำดับต้นๆ ในหมู่พนักงานทั้งชายและหญิง โดยร้อยละ 80 ติดจากเพศสัมพันธ์ และร้อยละ 33 ติดจากสามีหรือคู่รักของตนเอง
"เอดส์" จึงเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวอย่างที่สุด
แต่ในความเป็นจริงแล้ว จะมีองค์กรสักกี่แห่งที่สนใจเรื่องนี้อย่างจริงจัง
โดยเฉพาะการสนใจที่จะดำรงอยู่กับปัญหานี้
" สถานประกอบการบางแห่ง ถ้าตรวจสุขภาพพนักงานแล้วมีเชื้อเอดส์ก็คัดออกเลยก็มี แต่เรามองว่าการกีดกันไม่ใช่ทางออกของปัญหา การกำหนดเป็นนโยบายและมีการบริหารจัดการเรื่องนี้อย่างถูกต้องจึงถือเป็น ความรับผิดชอบต่อสังคมอย่างหนึ่งขององค์กรธุรกิจ" ดร.แอนโทนี่ ประมวญรัตน ผู้อำนวยการสมาคมแนวร่วมภาคธุรกิจไทยต้านภัยเอดส์ (Thailand Business Caolition on AIDS) หรือ TBCA ที่ปรึกษาและช่วยจัดการปัญหาเอดส์ในองค์กรธุรกิจกล่าว
ฝ่าทัศนคติที่เป็นลบ
การ บริการจัดการเอดส์ในองค์กรจึงถือเป็นความรับผิดชอบต่อพนักงาน ที่ถือเป็นหนึ่งในผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียหลัก (stakeholders) ขององค์กร ซึ่งปัจจุบันองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ได้สนับสนุนให้สถานประกอบการนำ "แนวปฏิบัติเรื่องเอดส์ในโลกแห่งการทำงาน" มาใช้เป็นหลักสากลในการกำหนดนโยบายของสถานประกอบการ อาทิ นโยบายไม่กีดกันหรือเลือกปฏิบัติ นโยบายไม่บังคับพนักงานและผู้สมัครงานให้ตรวจเชื้อเอชไอวี นโยบายเก็บรักษาความลับของผู้ติดเชื้อเอชไอวี กระทั่งนโยบายในการให้การดูแลช่วยเหลือพนักงานที่ติดเชื้อ เอชไอวี ฯลฯ
บท เรียนของ 2 องค์กร บริษัท ฟูจิคูระ (ประเทศไทย) จำกัด จังหวัดปทุมธานี และมณีจันท์ รีสอร์ท จังหวัดจันทบุรี ซึ่งเป็น 2 ใน 3 ของผู้ประกอบการที่สมาคมแนวร่วมภาคธุรกิจไทยต้านภัยเอดส์ (Thailand Business Caolition on AIDS) ได้คัดเลือกให้รับรางวัลสถานประกอบการที่มีการบริหารจัดการเรื่องเอดส์ดี เด่นประจำปี 2551 จึงน่าสนใจ
โดยเฉพาะที่ "ฟูจิคูระ" ซึ่งเริ่มต้นบริหารจัดการเรื่องเอดส์อย่างเป็นระบบเมื่อ 6 ปีก่อน หลังจากพบว่าโรคเอดส์กลายเป็นปัญหาที่คร่าชีวิตพนักงานไปไม่น้อย บนโจทย์ของบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นใหญ่ชาวญี่ปุ่นที่ไม่มีนโยบายปลดคน ไม่ว่าพนักงานจะป่วยเป็นโรคอะไร จึงเป็นที่มาของการใส่ใจปัญหานี้อย่างเป็นระบบ โดยไม่ต่อต้านและเกี่ยงงอนกับ ผู้ติดเชื้อเอชไอวี
เรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกัน
" สิ่งที่เราทำคือไม่กีดกันผู้ติดเชื้อและเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับเขา "ชานนท์ วัชรสกุณี" ผู้จัดการฝ่ายบุคคล บริษัท ฟูจิคูระ (ประเทศไทย) จำกัด โรงงานผลิตชิ้นส่วน อิเล็กทรอ นิกส์กล่าว
และเล่าให้ฟังถึงวิธีการ บริการจัดการปัญหาโรคเอดส์ในบริษัทว่า การจะทำให้ผู้ติดเชื้อจำนวนหนึ่งอยู่ร่วมในสังคมที่มี พนักงานอยู่กว่า 6 พันคนนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย วิธีการดำเนินงานของฟูจิคูระในเบื้องต้น คือเมื่อรู้ว่าพนักงานคนใดมีอาการและเมื่อผู้ติดเชื้อหยุดงาน บริษัทก็จะตามไปดูแลถึงบ้านพร้อมกับแนะนำโรงพยาบาลเพื่อไปรักษาตัว เมื่อดีขึ้นก็จะให้กลับเข้ามาทำงาน
ขณะที่ในโรงงานก็มีการให้ความ รู้และทำกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงแรกมีการจัดเป็นพื้นที่พิเศษให้นั่ง แต่พอเพื่อน พนักงานได้ความรู้และเกิดความเคยชินก็ไม่มีปัญหาที่จะทำงานร่วมกับ ผู้ติดเชื้อ
"บริษัททำโครงการนี้ย่างเข้าปีที่ 6 เพื่อทำอย่างไรให้คนป่วยกลับมาทำงานกับเราได้และเพื่อนร่วมงานพร้อมที่จะ อยู่กับเขา เพราะลักษณะการทำงานที่เป็นไลน์การผลิตที่มีที่นั่งติดกัน ถ้าเราไม่ให้ความรู้ก็คงไม่กล้ามาทำงานใกล้ๆ เราจึงจัดกิจกรรมที่ให้ความรู้กับพนักงานว่าทำอย่างไรติด อย่างไรไม่ติดรวมทั้งการระวังตัวของผู้ติดเชื้อ หลังจากที่เราทำโครงการปัญหาก็ลดน้อยลงมาก เพราะการติดเอดส์นี่ง่ายมาก ถ้าเราไม่ได้ให้ความรู้เขาอย่างต่อเนื่อง" ชานนท์กล่าว
ว่าด้วยการปฏิบัติอย่างเท่าเทียม
ทุก วันนี้บริษัทยังนำปัญหาเอดส์เข้าบรรจุอยู่ในแผนธุรกิจ เรื่องเอดส์จึงมาอยู่ในนโยบายและแตกหน่อออกมาเป็นกิจกรรมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการอบรมเชิงปฏิบัติการให้ความรู้ด้านการป้องกันตนเองจาก โรคเอดส์อย่างต่อเนื่อง โดยมีผู้บริหารมาร่วมด้วย และมีการส่งเจ้าหน้าที่หญิงไปอบรมเพื่อช่วยแก้ปัญหาให้กับเพื่อนพนักงานหญิง และตั้งกรรมการของแต่ละฝ่ายเพื่อสร้างเครือข่ายให้ความรู้ป้องกัน ระวัง โรคเอดส์ในโรงงาน นำถุงยางมาขายในห้องน้ำหญิง เพราะมีความเสี่ยงสูงกว่า นอกจากนี้ทุกปีเราจะมีตั้งจุดบริจาคเพื่อนำเงินไปช่วยเหลือ พร้อมจัดพนักงานไปดูที่วัดพระบาทน้ำพุ 2 ปีต่อครั้ง และทุกสิ้นเดือนโรงงานจะมีการจัดพื้นที่ตลาดนัดให้ผู้ติดเชื้อเข้ามาขายของ
เขายังบอกด้วยว่า "ยุคที่มีเรื่องซีเอสอาร์จะมีคนพูดถึงเรื่องนี้กันมากว่าเรามีการปฏิบัติต่อ พนักงานในโรงงานอย่างไร โดยเฉพาะโรคติดต่อ ซึ่งไม่ใช่แต่เฉพาะโรคเอดส์ แต่หมายถึงเรารับพนักงานโดยไม่กีดกันว่าเขาจะเตี้ย สูง ผอม อ้วน พิการ หรือเป็นโรคติดต่ออื่นๆ เพราะเราถือว่าเป็นเรื่องที่บริษัทต้องทำ ถ้าไม่ทำและเลือกที่จะผลักออกไปเป็นปัญหาสังคม ซึ่งในท้ายที่สุดก็หนีไม่พ้นที่โรงงานต้องเจอกับปัญหานี้ เพราะเราก็อยู่ในสังคมเช่นเดียวกัน"
ถึงวันนี้ปัญหาโรคเอดส์ในโรง งานของ "ฟูจิคูระ" นอกจากจะลดลงแล้ว อานิสงส์ในการดำเนินการเรื่องนี้อย่างเป็นจริงเป็นจังยังไม่ทำให้เกิดปัญหา สร้างบรรยากาศที่ดียิ่งในการทำงาน เมื่อพนักงานรู้สึกว่าองค์กรคือบ้าน ดังนั้นแม้ว่าวันนี้จะเผชิญปัญหาต้องลดเวลาในการทำงาน นอกจากไม่บ่นแล้ว พวกเขายังร่วมแรงร่วมใจกันที่จะฝ่าวิกฤต
เมื่อองค์กรคือบ้าน
ผล บวกที่เกิดขึ้นคล้ายกับสิ่งที่เกิดขึ้นใน รีสอร์ตเล็กๆ ในจังหวัดจันทบุรี อย่าง "มณีจันท์ รีสอร์ท" ที่ "รจนกร ยิ่งชล" ผู้ช่วยผู้บริหาร มณีจันท์ รีสอร์ท บอกว่า จากการนำนโยบายเอดส์มาใช้ในองค์กร คนทำงานก็มีความสุข เพราะ จากที่เคยทำกันคนละทิศทางก็กลายเป็นพลังขึ้นมา เพราะมีจุดหมายปลายทางเดียวกัน
แม้จุดเริ่มต้นของที่นี่จะแตกต่างกับ "ฟูจิคูระ" ที่มีพนักงานจำนวนไม่น้อยที่ติดเชื่อเอชไอวี แต่สำหรับที่ "มณีจันท์ รีสอร์ท" ในวันที่เริ่มต้นให้ความสำคัญเรื่องนี้เมื่อ 2 ปีก่อน แม้ว่าจะไม่มีพนักงานเป็น ผู้ติดเชื้อเอชไอวีเลยแม้แต่คนเดียว แต่กลับมองเห็นว่านี่เป็นสิ่งที่องค์กรควรให้ความสำคัญ การทำงานที่นี่จึงเป็นไปในลักษณะของการทำงานเชิงรุกในด้านการป้องกันเพื่อ ไม่ให้ปัญหานี้เกิดขึ้นมากกว่า
แม้ว่าธุรกิจในเซ็กเตอร์บริการเช่น โรงแรม บางคนอาจจะมองว่าการไม่กีดกัน ผู้ติดเชื้อ หรือการเข้ามาดำเนินการเกี่ยวกับปัญหาสังคมด้านนี้จะส่งผลกระทบในเชิงลบกับ ธุรกิจจากความกังวลใจของผู้เข้าพัก
ขยายผลสู่สังคม
แต่ "รจนกร" กลับยืนยันว่า "ผลที่เกิดขึ้นจากการที่เราไม่กีดกันคนที่ติดเชื้อเอชไอวี ไม่มีการบังคับตรวจเลือดพนักงาน แทนที่ลูกค้าจะกลัว กลับทำให้มีลูกค้าชาวต่างชาติที่เข้าใจในเรื่องนี้มาใช้บริการ รู้สึกชื่นชมเราว่าเป็นโรงแรมที่ทันสมัยที่รับได้และเปิดเผยว่ามีการจัดทำ เรื่องโรคเอดส์"
"การที่เราให้ความรู้เรื่องโรคเอดส์ ทำให้พนักงานมีความกระตือรือร้น เพราะเขารู้สึกดีว่าเขาได้รู้ในสิ่งที่ไม่เคยรู้แล้วสามารถนำไปปฏิบัติได้ และเลิกพูดถึงผู้ติดเชื้อในทางที่ไม่ดี ในองค์กรเราเริ่มคุยกันว่าจะทำอย่างไร หากมีคนเป็นจริงๆ และขยายไปยังคนที่บ้าน อาจจะมีผู้ติดเชื้ออยู่ ซึ่งทำให้การรณรงค์เรื่องนี้ขยายผลออกไป ซึ่งเชื่อว่าจากจุดเริ่มต้นเล็กๆ ในองค์กรสามารถขยายผลในเชิงป้องกันไปสู่สังคมได้"
เขายังบอกด้วยว่า "บางบริษัทอาจจะไม่เห็นความสำคัญของเรื่องนี้ เพราะเห็นว่าพนักงานไม่มีปัญหาโรคเอดส์ แต่จริงๆ แล้วนั่นคือประเด็นสำคัญ เพราะคุณยังไม่มีปัญหา ถึงต้องป้องกัน จะได้ไม่มีปัญหาต่อไป ถ้าเราไม่ได้เป็น ก็อาจจะไปช่วยที่อื่นได้ ให้ความรู้ขยายวงกว้างไป อย่าคิดว่าต้องรอให้เป็นปัญหาแล้วถึงต้องทำ ซึ่งทางโรงแรมก็เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ไม่ได้เกิดปัญหาแล้วทำ อย่างน้อยที่สุดเราก็ช่วยเป็นแขนเป็นขาให้กับคนอื่น"ที่มา หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2552http://www.matichon.co.th/prachachat/prachachat_detail.php?s_tag=02csr01160252&day=2009-02-16§ionid=0221
"ดีแทค" ปั้นโมเดลพึ่งตนเอง จากเศรษฐกิจพอเพียง
ภาย ใต้การดำเนินงานด้าน ซีเอสอาร์ในแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของดีแทคในจำนวน 200 กว่าโครงการในปีที่ผ่านมา โครงการ "อาสาพัฒนาคุณภาพชีวิตสู่เศรษฐกิจพอเพียง" เป็นอีกโครงการหนึ่งที่ดีแทคใช้ความสามารถของหลายหน่วยงานมาทำดีร่วมกัน โดยจับมือกับพันธมิตรอย่างสำนักงานอาสากาชาด สภากาชาดไทย และ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ช่วยฝึกอบรมด้านวิชาชีพให้กับครูและนักเรียนโดยใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอ เพียงมาประยุกต์
โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ 48 พรรษา จังหวัดลำพูน เป็นโรงเรียนหญิงล้วนที่มีนักเรียนกว่า 367 ชีวิต ใช้ชีวิต กิน นอน อยู่ที่โรงเรียนเนื่องจากเด็กส่วนใหญ่เป็นเด็กกำพร้าที่บิดามารดาเสียชีวิต ด้วยโรคเอดส์ กลุ่มอาสากาชาดมองเห็นว่าเด็กเหล่านี้อาจมีปัญหาในเรื่องการยอมรับของสังคม และเสี่ยงต่อการถูกตกเขียว จึงตั้งโรงเรียนนี้เพื่อให้เด็กกำพร้ามีอาชีพและสามารถเป็นพลเมืองที่เข้ม แข็งในอนาคต
เพื่อให้โรงเรียนสามารถพึ่งตนเองได้ในระยะยาว จากโครงการ "อาสาพัฒนาคุณภาพชีวิตสู่เศรษฐกิจพอเพียง" ทุกฝ่ายได้ร่วมลงแรงงาน ทรัพยากร และความรู้ ส่งต่อให้กับโรงเรียน ไม่ว่าจะเป็นการทำนาปลูกข้าว ปลูกผัก เลี้ยงปลา เลี้ยงหมู เลี้ยงไก่ การทำปุ๋ยหมักชีวภาพ นอกจากนี้ยังถ่ายทอดการทำผลิตภัณฑ์ที่จำเป็นต้องใช้ในครัวเรือน เช่น น้ำยาซักผ้า น้ำยาล้างจานเพื่อลดค่าใช้จ่ายอีกด้วย ล่าสุด ดีแทค ได้สนับสนุนโรงสีข้าวและยุ้งข้าวแบบ พอเพียงเพื่อให้นักเรียนสามารถเก็บข้าวไว้รับประทานตลอดปี และยังเป็นช่องทางในการเพิ่มผลผลิตโดยเปิดให้ชุมชนนำข้าวมาสีและตอบแทนโดย การแบ่งข้าวส่วนหนึ่งไว้ให้เด็กได้รับประทาน
"ความรู้ในการทำการ เกษตรเป็นสิ่งที่เราได้เรียนรู้มาจากศูนย์ฝึกอาชีพที่จังหวัดอ่างทอง และจากทางด่วนข้อมูลการเกษตรของ *1677 โดยนำพนักงานของเราไปช่วยอบรมให้กับครูและนักเรียน มีการนำเข้าไปในหลักสูตรเพื่อสอนการประกอบอาชีพ ในอนาคต ขณะที่นักเรียนก็มีอาหาร รับประทานและมีรายได้ที่เลี้ยงตนเองได้ ในระดับชุมชนก็มีกิจกรรมที่เกี่ยวพันกันอย่างการสีข้าวและเป็นแหล่งเรียนรู้ ทางการเกษตร ที่สุดแล้วสิ่งนี้เป็นโมเดลที่นำไปใช้ในองค์กรท้องถิ่นให้สามารถช่วยเหลือตน เองได้ภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง" พีระพงษ์ กลิ่นละออ ผู้อำนวยการสำนักงานสำนึกรักบ้านเกิด บริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซ็ส คอมมูนิเคชั่น จำกัด (มหาชน) หรือดีแทคกล่าว
ขณะนี้โรงเรียนสามารถ พึ่งตนเองได้แล้ว งานต่อไปคือการพัฒนาต่ออย่างการพัฒนาห้องสมุดและการขยายผลผลิตหรือมองไปถึง ตลาดในอนาคต การบรรจุภัณฑ์ที่ทำให้ข้าวเก็บไว้ได้นานหรือข้าวกล้องงอกที่กำลังเป็นที่ ต้องการของตลาด ซึ่งเป็นการเชื่อมต่อโมเดลที่ประสบความสำเร็จจากศูนย์ฝึกอาชีพที่ จ.อ่างทองอีกไม่นาน เพื่อให้เห็นการทำงานเป็นรูปธรรมจะมีการจัดทำโมเดลนี้ออกเป็นหนังสือเพื่อ เผยแพร่ให้คนนำไปไปปรับใช้นั่นคือ ความสุขและความ ยั่งยืนของการทำดีฉบับดีแทค
ที่มา หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2552
http://www.matichon.co.th/prachachat/prachachat_detail.php?s_tag=02csr05090252&day=2009-02-09§ionid=0221
โดย สดศรี คุปตะพันธ์
" จำนวนตัวเลข 10,000 ฝาย เป็นเหมือนกิมมิกแต่เราก็ยังคงต้องเดินหน้าต่อไปเพราะเราเชื่อว่าการทำ โครงการเพียงปีหรือ 2 ปีนั้นจะยังไม่เห็นผลกระทบทางบวกที่เกิดขึ้นอย่างชัดเจนมากเพียงพอ" มัทนา เหลืองนาคทองดี ที่ปรึกษาด้านสื่อสารองค์กร เครือซิเมนต์ไทย (เอสซีจี) เคยกล่าวกับ "ประชาชาติธุรกิจ" ไว้เช่นนั้น
เพราะแม้ในวันที่เริ่ม ต้น กิจกรรม "SCG รักษ์น้ำ 10,000 ฝายถวายพระเจ้าอยู่หัว" เมื่อปลายปี 2549 จะมีจำนวนฝายที่ 10,000 ฝายเป็นหลักชัยที่ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในปี 2552 หากแต่เมื่อมองวิธีคิดที่แท้จริง ภายใต้กรอบการทำงานด้านความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร (CSR) ของเอสซีจีแล้ว จะเห็นได้ว่า
ยังมีอีกหลายความหมายที่ซ่อนอยู่ บนตัวเลข 10,000 ฝาย !!
ประการ หนึ่งคือหัวใจในการพัฒนากิจกรรม ที่มุ่งเน้นความยั่งยืนของผู้รับที่จะต้องอยู่ได้ด้วยตัวเองในระยะยาว ประการที่ 2 เป็นการผลักดันประเด็นทางสังคมที่ เอสซีจีมุ่งเน้น ให้เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของคนในสังคมในวงกว้าง
"กิจกรรมอะไรก็แล้วแต่ เป็นเพียงปลายทาง แต่สิ่งที่เรามุ่งหวังจะให้เกิดขึ้นก็คือการ สร้างจิตสำนึกที่ดีในสังคม ในการสร้างฝายเราต้องการสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์น้ำให้เกิดขึ้นในสังคมวง กว้าง" มัทนากล่าว
"การอนุรักษ์น้ำ" ที่ถือเป็นประเด็นหลักของความรับผิดชอบด้านสิ่งแวดล้อม (1 ใน 4 เสาหลักความรับผิดชอบที่ประกอบด้วย 1.ธรรมาภิบาล 2.สิ่งแวดล้อม 3.การพัฒนาสังคม 4.การคืนกำไรสู่สังคม) ซึ่ง "เอสซีจี" ทำการศึกษาและพบว่าปัญหาเรื่องน้ำกำลังเป็นหนึ่งในปัญหาที่สำคัญที่สุดของ ประเทศ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาน้ำแล้ง น้ำเกิน น้ำขาด ที่ผ่านมายังมีกิจกรรมอนุรักษ์น้ำอื่นๆ อาทิ โครงการแก้มลิง โครงการเรือกำจัดผักตบชวา และการบำบัดแหล่งน้ำโดยวิธีชีวภาพ ฯลฯ ที่ล้วนแล้วมีปลายทางสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนตามวิสัยทัศน์ขององค์กร
ดัง นั้นในวันที่คณะผู้บริหารเครือซิเมนต์ไทย (เอสซีจี) นำโดย "กานต์ ตระกูลฮุน" กรรมการผู้จัดการใหญ่เครือซิเมนต์ไทย ได้พาทีมอาสาสมัครที่เป็นพนักงานในองค์กร พันธมิตรจากองค์กรต่างๆ รวมไปถึงคณะสื่อมวลชน ลงพื้นที่เพื่อร่วมสร้างฝายลำดับที่ 9,901-10,000 ที่บริเวณป่าอนุรักษ์ แม่ทรายคำ อ.แจ้ห่ม และ อ.แม่ทะ จ.ลำปาง เมื่อไม่นานมานี้ บางตอนที่ "กานต์ ตระกูลฮุน" กรรมการผู้จัดการใหญ่ เครือซิเมนต์ไทย (SCG) กล่าวเป็นผลกระทบเชิงบวกที่เกิดขึ้นจากโครงการที่กำลังจะนำไปสู่เป้าหมาย ปลายทางที่แท้จริง ของความยั่งยืนทั้งในมิติด้านสิ่งแวดล้อมและมิติด้านสังคม
เขากล่าว ว่า "ข้อดีเห็นชัด จากการสร้างฝายที่มีองค์กรทางหน่วยการศึกษามาทำวิจัย เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพในผืนป่าที่มีการสร้างฝาย พบว่ามีผีเสื้อกลางคืนเพิ่มขึ้นถึง 100% กลางวัน 70% มีพันธุ์นกจำนวนมากขึ้น จาก 78 ชนิด ตอนนี้ 129 ชนิด สายพันธุ์ ต้นไม้ขึ้นเองมีหลากหลายชนิด การสร้างฝายจึงเกิดประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อม การมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำของคนในชุมชน จึงช่วยให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ สร้างความสามัคคีและเป็นการพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็งอย่าง ยั่งยืน"
บาง บทตอนจากปากของคนชุมชนแห่งบ้านสามขา อ.แม่ทา จ.ลำปาง ต้นแบบแก้ปัญหาในมิติทางสังคมและสิ่งแวดล้อม เป็นเสียงสะท้อนที่ตอกย้ำให้เห็นมิตินี้ชัดขึ้น
"หนานชาญ อุทธิยะ" ปราชญ์ชาวบ้าน แห่งบ้านสามขา เล่าสิ่งที่เกิดขึ้นให้ฟังว่า "ฝายได้ช่วยในเรื่องมิติทางสังคม เพราะก่อนหน้านี้พบปัญหาสังคม อบายมุขในหมู่บ้านมีมาก สิ่งแวดล้อมก็มีปัญหา แต่พอเลือกทำฝายชะลอน้ำ ปัจจุบันปัญหาเบาบางไปมาก
"การทำฝาย ต้องมองลึกๆ เป็นสิ่งที่ทำให้คนได้พูดกัน ได้แสดงความคิดเห็นกัน สรุป การสร้างฝาย ทำให้เกิดความชุ่มชื้นในป่า สร้างความสามัคคีให้เกิดกับชุมชน นอกจากนี้ยังมีประโยชน์ในมิติอื่นๆ อีก สิ่งแรกที่สำคัญ คือ วิธีคิด การจะทำให้คนปฏิบัติร่วมกันซักอย่าง เราให้ความสำคัญกับวิถีชีวิตของคน พฤติกรรมของคน ส่งผ่านวิธีคิด จากเดิมเขาอาจจะคิดถ้าป่าไม้มีไว้ให้ตัดก็ตัด แต่เมื่อมาทำฝายวิธีคิดเขาจะเปลี่ยน"
กระแสของการอนุรักษ์ยังกำลังจะ ก้าวข้ามจากคนรุ่นหนึ่งไปสู่คนอีกรุ่น อย่างที่ "จ่าชัย วงศ์ตระกูล" ปราชญ์ชาวบ้านแห่งบ้านสามขาเล่าว่า "ฝายตัวแรกเป็นของเยาวชนในหมู่บ้านสามขาที่สร้างไว้หลังโรงเรียน 20 ฝาย พอมีไฟไหม้ป่าหลังโรงเรียน ซึ่งมีอาคารเรียนที่สร้างไว้มูลค่า 1 ล้านบาทตั้งอยู่ เมื่อเกิดไฟป่า เด็กๆ พากันไปดับไฟที่ฝาย ไม่ไปคอยดับไฟที่โรงเรียน ทำให้เรารู้ว่า สิ่งที่เราคุยกับเขา เขาเข้าใจ เขาสร้างของเขา เขาจึงหวงแหน ซึ่งนั่นก็เป็นจุดที่ทำให้ชุมชนเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ นำไปสู่การสร้างฝายของชุมชน"
การรณรงค์และสร้างจิตสำนึกแห่งการ อนุรักษ์จึงไม่ใช่เพียงการรณรงค์ผ่านสื่อ แต่การสร้างการมีส่วนร่วมจากชุมชนนั้นเป็นประเด็นสำคัญ ดังนั้นถ้าย้อนกลับไปนับ ตั้งแต่วันที่เริ่มต้นโครงการ กระบวนการทำงานของ "เอสซีจี" จึงเลือกที่จะใช้วิธี "สร้างฝายให้เกิดขึ้นในใจคน" ก่อนที่จะลงมือลงแรงสร้างฝายจริง
"บวร วรรณศรี" ผู้จัดการพัฒนาชุมชนและอนุรักษ์ทรัพยากร บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด เล่าว่า "แรกเริ่มทำฝาย การเชิญชวนคนในชุมชนมาร่วมทำ ตอนแรกก็มีทั้งคนร่วมมือด้วย ไม่ร่วมด้วย สิ่งแรกที่ทำ เราไม่ใช้ทุนนำ ไม่พูดถึงงบประมาณ ไปคุยกับชาวบ้านถึงสิ่งที่ต้องแก้ไขปัญหาบ้านตัวเอง ฝาย ใช่หรือไม่ ไปทำความเข้าใจจนเขามีความคิดเห็น จนไปสู่การสร้างฝาย"
" บางแห่งขยับเร็วบ้าง ช้าบ้าง ไม่ขยับก็มี เรายึดหลักว่าถึงไม่ทำแต่เข้าใจก็ถือว่าสำเร็จแล้ว ซึ่งเทคนิคที่เราเข้าไปคือใช้ความจริงใจ เอาประโยชน์ชุมชนเป็นที่ตั้ง ทำเวทีชุมชนขึ้นมา การสร้างฝาย การฟื้นป่า ถ้าป่าฟื้น แหล่งเก็บน้ำก็มีถาวรดีกว่าสร้างอ่างเก็บน้ำ ซึ่งอ่างเก็บน้ำพอถึงหน้าแล้งน้ำก็แห้ง แต่ถ้าเป็นป่าซับน้ำจะมีน้ำทั้งปี มีความอุดมสมบูรณ์ของป่า หาอาหารจากป่าได้ ปัญหาหนี้สินก็ลดลง"
จาก บทเรียนการทำงานที่ผ่านมาเขาจึงเชื่อว่า "เวลาแก้ปัญหา ไม่จำเป็นต้องเดินทางตรง แก้ปัญหาหนี้สิน ป่าฟื้น มีความ อุดมสมบูรณ์ ป่าก็มาตอบปัญหาหนี้สินของคนได้เพราะได้พึ่งพิงอาหารจากป่าได้ เวลาคิด ทำให้ชาวบ้านคิดหลายๆ ชั้น มี บันไดหลายๆ ขั้น เหนือสิ่งอื่นใด ฝายชะลอน้ำเป็นเหมือนสิ่งที่ก่อให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ เป็นโรงเรียนชีวิต"
บทเรียนระหว่างทางของการสร้างฝายจึงมีคุณค่าไม่ ยิ่งหย่อนไปกว่าจำนวนตัวเลข 10,000 ฝาย ดังนั้นนับจากนี้แทนที่จะตัดสินใจปิดโครงการ จากนี้ไป "เอสซีจี" จึงยังเดินหน้าต่อ แม้ว่าจะไม่มีการตั้งเป้าหมายเช่นเดียวกับที่ผ่านมา
" เราจะยังสร้างฝายต่อไป ปีนี้วางแผนไว้ 1,000-2,000 ฝาย และช่วยกันดูแลฝายเดิมๆ ที่สร้างเอาไว้ เพราะต้องให้ใช้งานได้ดีตลอด เนื่องจากเมื่อฝายผ่านน้ำแรกก็มีการชะไปบางส่วน อาจจะต้องซ่อมแซม และก็ต้องให้ชุมชนช่วยดูแลให้ฝายสมบูรณ์และเราจะช่วยสนับสนุนด้านความรู้ เพื่อให้ได้ประโยชน์อย่างสูงสุดกับชุมชน" กานต์กล่าว ก้าวต่อของเอสซีจีจึงเหมือนเป็นการสานต่อเพื่อที่จะประคับประคองชุมชนให้ สามารถก้าวเดินอย่างเข้มแข็งได้ในที่สุด
ที่มา หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2552
http://www.matichon.co.th/prachachat/prachachat_detail.php?s_tag=02csr04090252&day=2009-02-09§ionid=0221
โดย ดร.อัศวิน จินตกานนท์ ที่ปรึกษาอาวุโสกลุ่มบริษัททีม
ความ รับผิดชอบต่อสังคมใช่ว่าจะเป็นหน้าที่ขององค์การธุรกิจขนาดใหญ่หรือของ รัฐบาลเท่านั้น ภาคเอกชน สื่อมวลชน และประชาชนทุกคนก็มีหน้าที่ต่อสังคมทั้งสิ้น หน้าที่ของทุกหน่วยงานและทุกๆ คนคือ การช่วยกันสร้างสังคมให้อยู่เย็นเป็นสุข ช่วยกันสร้างสังคมที่ก้าวหน้า อย่างน้อยที่สุดเราไม่ควรทำให้โลกเราแย่ลงกว่าวันที่เราเข้ามาอยู่ในโลกใบ นี้
พิธีการสาบานตนเป็นประธานาธิบดีของนายบารัก โอบามา เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2552 ผมและคนทั่วโลกต่างดูพิธีการสาบานตนเป็นประธานาธิบดีคนที่ 44 ของสหรัฐอเมริกาของนายบารัก โอบามา คนเป็นจำนวนมากที่อยู่ในพิธีไม่ว่าจะเป็นคนผิวขาว ผิวดำ ผิวเหลือง ต่างก็มีน้ำตาคลอเบ้า และบางคนก็ร้องไห้ออกมาที่มีประธานาธิบดีที่ไม่ใช่คนผิวขาวเป็นคนแรก ซึ่งทำให้คนผิวดำในสหรัฐอเมริกาที่ถูกเหยียดหยามมาเป็นร้อยปีอดกลั้นน้ำตา ไม่ไหว ทุกๆ คนในสหรัฐอเมริกาต่างก็รอคอยวันที่คนผิวดำอเมริกันจะมีความเสมอภาค และมีความอิสระจากการที่เคยเป็นทาสมาหลายร้อยปี และวันนั้นก็มาถึง
ประธานาธิบดี โอบามา สัญญาที่จะแก้ปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจ ปัญหาการตกงานของชาวอเมริกัน ปัญหาที่ธุรกิจการเงินและอุตสาหกรรมรถยนต์ล้มละลาย แต่ทุกคนจะต้องมีความอดทนเพราะต้องใช้เวลาก่อนที่เศรษฐกิจจะฟื้นคืนสภาพเดิม นายโอบามากล่าวในสุนทรพจน์ของเขาในวันสำคัญนี้ว่า "ต่อไปนี้เป็นยุคของความร่วมมือ เป็นยุคที่ทุกคนต้องมีความรับผิดชอบ เราทุกคนมีหน้าที่ต่อตนเอง ต่อชาติอันเป็นที่รักของเรา ต่อโลกของเรา เราทุกคนจะต้องรับความรับผิดชอบด้วยความเต็มใจ นั่นคือสัญญาและหน้าที่ของประชาชนทุกคนในการเป็นประชาชนของแต่ละชาติ"
สุนทรพจน์ ของโอบามาช่วงนี้ฟังแล้วมีความคล้ายคลึงกับสุนทรพจน์ของนายจอห์น เอฟ. เคนเนดี้ ที่พูดไว้เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2505 ในวันสาบานตน เป็นประธานาธิบดีเมื่อ 47 ปีมาแล้วว่า "จงอย่าถามว่าประเทศของท่านจะทำอะไรให้แก่ท่าน แต่จงถามตัวท่านเองว่าท่านจะทำอะไรให้ชาติของท่าน" "ฝัง" ความเจ็บปวดในอดีตลืมมันเสียและหันหน้าเข้าหากัน
นายโอบามาพูดถึง ความจำเป็นที่จะต้อง "ฝัง" ความเจ็บปวดในอดีต ลืมมันเสียและหันหน้าเข้าหากันในการที่จะร่วมกันแก้ไขปัญหาที่เร่งรัดใน ปัจจุบันที่ด่วนกว่าและสำคัญกว่าเรื่องอื่นๆ ทั้งหมด ท่านขอความร่วมมือจากทุกๆ คนไม่ว่าจะเป็นสมาชิกพรรครีพับลิกันหรือพรรคเดโมแครต
ในสุนทรพจน์ต่อ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา ตอนรับทานอาหารกลางวันในวันนั้น นายโอบามาว่า "เราจะทำงานร่วมกันด้วยความมีมิตรภาพและความรีบเร่งเพราะบ้านเมืองเรากำลัง มีปัญหาที่รุมเร้าและใหญ่หลวง เราอาจจะไม่เห็นตรงกันในทุกๆ เรื่อง แต่เราจะทำงานร่วมกัน ผมแน่ใจว่ารัฐบาลจะทำอะไรผิดพลาดบ้างแต่เราจะไม่ทำอะไรผิดโดยเจตนา และเราจะไม่ให้เกิดเรื่องคอร์รัปชั่นในรัฐบาลนี้"
ที่น่าสรรเสริญ ชาวอเมริกัน คือ ระหว่างการหาเสียงที่จะเป็นผู้แทนพรรคเดโมแครต นางฮิลลารี คลินตัน และนายโอบามา ต่อสู้กันอย่างดุเดือดถึงขนาดนำเรื่องส่วนตัวมาต่อว่าต่อขานกัน แต่เขาก็ลืมความเจ็บปวดนี้และยอมทำงานร่วมกันโดย นางฮิลลารี คลินตัน ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ที่สำคัญอย่างมาก (น่าสนใจมากว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งถือว่าเป็นตำแหน่งที่สำคัญที่สุด 2 คนที่ผ่านมาเป็นสุภาพสตรี คือ นางแมนดาลีน ออลไบรต์ นางคอนโดเรสซ่า ไรส์)
แม้ว่าผมจะไม่ได้อยู่ใน สถานที่นั้นแต่ผมก็พลอยตื้นตันไปกับเขาด้วย เพราะเข้าใจปัญหาอย่างดี บ้านเมืองเรากำลังประสบปัญหาเดียวกันทั้งโลก ทั้งด้านเศษรฐกิจ คนตกงาน ธุรกิจที่กำลังล้มละลาย คนรากหญ้าได้รับความเดือดร้อน ผู้คน ติดหนี้ติดสิน คนชราที่กินบำนาญรายได้หดไปเพราะดอกเบี้ยที่ถูกกดลงเพื่อให้ธุรกิจและธนาคาร อยู่รอด กลุ่มคนแต่ละกลุ่มเรียกร้องขอสิทธิพิเศษเพื่อกลุ่มของตนโดยไม่สนใจว่ากลุ่ม อื่นจะมีปัญหาเหมือนกัน
Social Responsibility ของคนไทย
ขณะ นี้ประเทศไทยกำลังประสบปัญหาเช่นเดียวกับประเทศอื่นๆ และอาจมีปัญหามากกว่าประเทศอื่นเพราะข้าราชการไทยในทุกๆ ระดับยังซ้ำเติมประเทศชาติด้วยการคอร์รัปชั่นเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น ทำเสมือนว่าประเทศของเรามีทรัพยากรที่จะผลาญได้อย่างเหลือเฟือ คนที่เคยโกงชาติก็ไม่สำนึกผิดและคิดว่าตนถูกกลั่นแกล้ง นอกจากนี้ยังพยายามสร้างสถานการณ์และยุแหย่ให้คนแตกกันเพื่อผลประโยชน์ของตน นักวิชาการแต่ละท่านก็พยายามแสดงความสามารถของตนออกมาในด้านการติ (ทำตนเป็นคนขับรถจาก
เบาะหลัง คือไม่ได้ขับแต่สั่งให้ขับจากข้างหลังที่ฝรั่งเรียกว่า back seat driver) และท่านที่เคยมีโอกาสที่จะแก้ไขปัญหาก็ไม่สามารถแก้อะไรได้ หน้าที่ของประชาชนที่ดีคือควรให้กำลังใจ มีความอดทนและเสนอแนะทางที่จะเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติมากกว่าการติที่ไม่ เข้าท่า
social responsibility ความรับผิดชอบต่อสังคมของคนไทยทุกๆ คน คนไทยต้องออกมาร่วมมือกัน มีส่วนร่วมที่จะแก้ปัญหา ถ้ามือไม่พายก็อย่าเอาเท้ามาราน้ำ บ้านเมืองเราบอบช้ำมามากแล้ว เราจงมาช่วยกันสร้างความสามัคคีในชาติ อย่างน้อยที่สุดก็ช่วยกันสร้างความมั่นใจที่จะให้ชาวต่างชาติมาเที่ยวเมือง ไทย มาชื่นชมในวัฒนธรรมไทยที่เคยเป็นเอกลักษณ์ของคนไทย
ม.ร.ว.ถนัด ศรี สวัสดิวัตน์ ท่านเคยพูดในรายการวิทยุของท่านนานมาแล้วว่า "ชาวต่างชาติหลงรักคนไทยที่มีรอยยิ้มเป็นเอกลักษณ์ รอยยิ้มที่ยิ้มมาจากข้างใน ท่านบอกว่าคนไทยยิ้มด้วยตา การแสดงน้ำใจต่อกันและกัน ช่วยเหลือกันที่ทำให้ชาวต่างชาติชมว่าคนไทยเป็นคนที่แสดงความเป็นมิตรต่อ ทุกๆ คน ความประพฤติเช่นนี้ที่เคยทำให้คนต่างชาติอยากมาเที่ยวเมืองไทย อยากมาอยู่เมืองไทยหายไปไหน" เรามาเริ่มกันใหม่นะครับ เรามามีความรับผิดชอบต่อสังคม (social responsibility) เถิดครับ เรามาประพฤติตัวอย่างดี ช่วยกันแก้ปัญหาของกลุ่มคนเล็กๆ รอบตัวเรา และกลุ่มเล็กๆ ของเราไปช่วยแก้ไขปัญหาของคนกลุ่มอื่นๆ ที่ต้องการความช่วยเหลือจากกลุ่มเรา เราจงเริ่มที่ตัวเรา เราจงช่วยกันแก้ปัญหาเถิดครับ และบ้านเราก็จะน่าอยู่เหมือนเดิม
ที่มา หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2552
http://www.matichon.co.th/prachachat/prachachat_detail.php?s_tag=02csr03090252&day=2009-02-09§ionid=0221
จาก การศึกษาองค์กรธุรกิจในช่วงปีที่ผ่านมาของสถาบันไทยพัฒน์ 6 ทิศทางจากนี้ เป็นสิ่งที่ได้รับการคาดการณ์ว่าจะปรากฏและมีความชัดเจนขึ้นในปี 2552 เริ่มตั้งแต่
ทิศทางที่ 1 ธุรกิจจะปรับเปลี่ยนกิจกรรมเพื่อสังคมจากแนว ECO- conscious มาสู่ social concern มากขึ้น
ปัญหา และผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นทั่วโลก ได้ก่อให้เกิดการเลิกจ้างและลดกำลังการผลิตของกิจการ ผลพวงที่ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้คือการว่างงานของแรงงานเก่าที่อยู่ใน ระบบ และแรงงานใหม่ที่กำลังจะสำเร็จจากสถาบันการศึกษาต่างๆ ทำให้องค์กรธุรกิจหลายแห่งมีการวางแผนการบริหารแรงงานในองค์กรเพื่อให้คงไว้ ซึ่งผลิตผล หรือมีการวางมาตรฐานในการช่วยเหลือผู้ว่างงาน
โดยใช้ กิจกรรม CSR เป็นเครื่องมือ ในปีนี้การพัฒนาแรงงานที่มุ่งเน้นการจ้างงาน (Employment) จะหันมาสู่การสร้างความสามารถในการมีงานทำ (Employability) ซึ่งเป็นแนวคิดในการพัฒนาแรงงงานให้มีความสามารถในหลายๆ ด้าน หรือเปิดโอกาสให้แรงงานได้พัฒนาศักยภาพของตนเองนอกเหนือจากงานที่ทำ เป็นการเตรียมพร้อมสำหรับงานใหม่ๆ เมื่อองค์กรเกิดการเปลี่ยนแปลง
ทิศทางที่ 2 แนวคิดในการตั้งผู้รับผิดชอบหรือคณะทำงานด้าน CSR จะแผ่ขยายจากองค์กรธุรกิจเอกชนเข้าสู่รัฐวิสาหกิจหรือหน่วยงานของรัฐ
ใน ปีนี้รัฐวิสาหกิจหรือหน่วยงานของรัฐหลายแห่งจะมีการตั้งผู้รับผิดชอบหรือคณะ ทำงานด้าน CSR ขององค์กร โดยมีการกำหนดนโยบายแสดงความรับผิดชอบต่อสังคม รวมทั้งกลยุทธ์ เป้าหมาย และแผนการดำเนินงานที่เป็นรูปธรรม ตลอดจนการประเมินผลสำเร็จในระดับผลผลิต (output) ผลลัพธ์ (outcome) และผลกระทบ (Impact) ที่มีต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ความเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นในปีนี้จะส่งผลต่อการถ่ายโอนน้ำหนักความสำคัญจาก กิจกรรม/โครงการที่แสดงถึงความรับผิดชอบต่อสังคม (หรือ CSR-after-process) มาสู่การดำเนินงานที่มีความรับผิดชอบต่อสังคม (หรือ CSR-in-process) มากขึ้น
ทิศทางที่ 3 รูปแบบของ CSR จะพัฒนาจาก "Strategic CSR" สู่ "Creative CSR"
ใน ปีนี้องค์กรธุรกิจที่พัฒนา CSR เชิง กลยุทธ์ได้ดีระดับหนึ่ง จะยกระดับการพัฒนาสู่กิจกรรม CSR เชิงสร้างสรรค์ (Creative CSR) ด้วยการคิดค้นนวัตกรรมและแพลตฟอร์มของการทำงานร่วมกันในการพัฒนากิจกรรม CSR ที่ก่อให้เกิดคุณค่าเดียวกัน (Common value) ของทั้งกิจการและสังคม การดำเนินการ CSR เชิงสร้างสรรค์นี้จะทำให้เส้นแบ่งระหว่างองค์กร กับสังคมเลือนรางลง เกิดรูปแบบใหม่ของ CSR แนวใหม่ๆ (อาทิ Crowdcasting) ที่เป็นผลดีต่อการพัฒนาขีดความสำคัญที่แน่นแฟ้น (Cohesiveness) ระหว่างกัน
ทิศทางที่ 4 ธุรกิจจะให้ความสำคัญกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสังคม (Social- Friendly Products) มากขึ้น
นอก จากกระแสสีเขียวที่ยังคงเป็นปัจจัยผลักดันการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับ สิ่งแวดล้อมแล้ว ธุรกิจยังต้องให้ความสำคัญ กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสังคม (social-friendly products) มากขึ้นด้วย เนื่องจากการบังคับใช้พระราชบัญญัติความรับผิดชอบต่อการเสียหายที่เกิดขึ้น จากสินค้าที่ไม่ปลอดภัย (Product Liability Law) ในปีนี้มีการนำหลักความรับผิดชอบโดยเคร่งครัดมาใช้ อันนี้จะมีผลทำให้ผู้เสียหาย ไม่ต้องพิสูจน์ถึงความปลอดภัยของสินค้า ตลอดจนได้รับการชดใช้ค่าเสียหายที่เป็นธรรม รวมไปถึงความเสียหายต่อจิตใจด้วย
ทิศทางที่ 5 CSR ในสายอุปทาน (Supply chain) จะทวีความเข้มข้นและชัดเจนยิ่งขึ้น
ธุรกิจ ที่ต้องพึ่งพิงกับสายอุปทาน โดยเฉพาะผู้ส่งออกกับผู้นำเข้าจะต้องรับมือกับข้อกำหนดใหม่ๆ ที่เพิ่มมากขึ้น เรื่อง CSR จะถูกถ่ายทอดจากผู้ประกอบการหนึ่งไปสู่อีกผู้ประกอบการหนึ่งในสายอุปทานเป็น ทอดๆ จนกลายเป็นบรรทัดฐาน (norm) ของอุตสาหกรรมนั้นๆ ขณะที่แนวปฏิบัติ CSR ทั่วไป แต่เดิมจะถูกพัฒนาต่อยอดโดยสะท้อนให้เห็นลักษณะเฉพาะของแต่ละอุตสาหกรรม อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น สำหรับกิจการที่ปลอดจากกระแสกดดันให้ทำ CSR ด้วยความจำเป็นทางธุรกิจ แต่เลือกที่จะทำ CSR ด้วยความยินดีที่จะช่วยเหลือรับผิดชอบต่อสังคมโดยสมัครใจ จะแสวงหาแนวทางใหม่ๆ ที่เปิดโอกาสให้ผู้ด้อยโอกาสหรือชุมชนในระดับฐานราก สามารถสร้างรายได้ด้วยการให้เข้าร่วมอยู่ในสายอุปทาน หรือเป็นผู้ส่งมอบ (Suppliers) ในธุรกิจ ภายใต้รูปแบบที่เรียกว่า "ธุรกิจที่ไม่ปิดกั้น" (Inclusive Business)
ทิศทางที่ 6 หลักสูตรและวิชาด้าน CSR ในสถาบันการศึกษาจะเกิดขึ้นอย่างเป็น รูปธรรม
ใน ปีนี้สถาบันการศึกษาจะมีความเคลื่อนไหวในการปรับการเรียนการสอนที่เกี่ยว ข้องกับ CSR กันอย่างคึกคัก โดยเฉพาะในสถาบันอุดมศึกษาจะมีการยกเครื่องวิชาจริยธรรมทางธุรกิจที่มีมาช้า นาน ให้ครอบคลุมเนื้อหา CSR ที่ทันกับยุคสมัย ปัจจุบันหลายแห่งได้มีการบรรจุวิชา CSR ในหลักสูตรบริหารธุรกิจ ขณะที่บางแห่งมีแผนจะเปิดเป็นหลักสูตร CSR ทั้งในระดับปริญญาโทและปริญญาตรี พร้อมทำการเรียนการสอนได้ในปีการศึกษา 2552 นี้
ที่มา หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2552
http://www.matichon.co.th/prachachat/prachachat_detail.php?s_tag=02csr02090252&day=2009-02-09§ionid=0221
ถือ เป็นธรรมเนียมปฏิบัติไปแล้วที่ในทุกปี สถาบันไทยพัฒน์ สถาบันเพื่อการวิจัยพัฒนาและให้คำปรึกษาด้านเศรษฐกิจพอเพียงและแนวคิดความ รับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร (corporate social responsibility : CSR) จะประกาศทิศทาง CSR ไทยประจำปี
ล่าสุดเมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมาสถา บันไทยพัฒน์ร่วมกับสถาบันธุรกิจเพื่อสังคม (CSRI) ศูนย์ข้อมูลพัฒนาธุรกิจตลาดทุน จัดงานสัมมนาและประกาศทิศทาง CSR ประจำปี 2552 โดยจัดขึ้นที่หอประชุมศาสตราจารย์สังเวียน อินทรวิชัย อาคารตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
ความน่าสนใจของงานครั้งนี้ไม่ได้ อยู่เพียงที่เนื้อหา และ 6 ทิศทางในปีนี้ที่คาดว่าจะเห็นพัฒนาการ CSR ในไทยที่คาดว่าจะพัฒนาทั้งในเชิงกว้างและลึกมากขึ้น (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมใน 6 ทิศทาง CSR ปี 2552)
จำนวนผู้ที่ เข้าร่วมงานครั้งนี้อย่างคึกคักกว่า 400 คน ยังเป็นสัญญาณสะท้อนภาพของความตื่นตัวของภาคส่วนต่างๆ ในสังคมที่มีต่อแนวคิดความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร ที่ก้าวข้ามสิ่งที่เคยมีการประเมินกันไว้ว่า ในปีนี้ความเคลื่อนไหวเรื่องนี้อาจจะชะลอตัวลงไปท่ามกลางวิกฤตเศรษฐกิจที่ เกิดขึ้น
และยิ่งน่าสนใจเพิ่มมากขึ้นหากโฟกัสไปที่ "รูปแบบของการขับเคลื่อน CSR ขององค์กรธุรกิจไทย" ที่สถาบันไทยพัฒน์ คาดการณ์ว่า "ในปีนี้รูปแบบของ CSR จะพัฒนาจากการพัฒนา CSR ในเชิงกลยุทธ์ (strategic CSR) มาสู่ CSR ในเชิงสร้างสรรค์ (creative CSR)"
เป็น CSR ในเชิงสร้างสรรค์ซึ่งเป็น "รูปแบบ" ที่สถาบันไทยพัฒน์มองเห็นจากการศึกษาวิจัยองค์กรธุรกิจไทยในรอบปี 2551
เป็น CSR ในเชิงสร้างสรรค์ที่สถาบันไทยพัฒน์กำหนดขึ้นโดยต่อยอดแนวคิดจากหลักสากลตาม มุมมองของ ไมเคิล อี.พอตเตอร์ ที่เคยกล่าวถึงรูปแบบการทำ CSR ไว้ 2 รูปแบบ ได้แก่ CSR เชิงรับ (responsive CSR) และ CSR เชิงกลยุทธ์ (strategic CSR)
คำถามก็คือ แล้วอะไรจึงจะเรียกว่าเป็น creative CSR !!
3 ระดับพัฒนาการ CSR
ใน รูปแบบของ CSR เชิงรับ (respon sive CSR) "พอตเตอร์" ระบุไว้ว่า มีจุดเริ่มต้นจากการทำงานในเชิงรับ (reception) ขององค์กรซึ่งเป็นเพียงวิธีการแสดงความรับผิดชอบในระดับของการปฏิบัติตาม กฎหมาย และระเบียบปฏิบัติต่างๆ ที่จะให้ผลลัพธ์ที่ทำให้ธุรกิจได้รับการยอมรับ (license to operate) ซึ่งเป็นเพียงการบรรเทาผลกระทบในเชิงลบที่เกิดขึ้นและคาดว่าจะเกิดขึ้นจาก กิจกรรมทางธุรกิจ โดยที่อาจจะยังไม่ได้มีกิจกรรมเพื่อช่วยเหลือสังคมภายนอก และจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมีปัญหาที่สังคมภายนอกเรียกร้องให้ ธุรกิจต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคม (outside-in) โดยที่องค์กรยังมุ่งเน้นเพียงการรักษาคุณค่าขององค์กรเป็นสำคัญ
ส่วน ในรูปแบบของ CSR เชิงกลยุทธ์ (strategic CSR) ซึ่งเป็นรูปแบบการ ทำงาน CSR ขององค์กรธุรกิจในเชิงรุก (proactive) ที่ "พอตเตอร์" เสนอไว้ว่าจะเป็นรูปแบบที่จะสามารถนำไปสู่การสร้างความแตกต่างในวิธีการ (differentiation) ทำงานและเลือกประเด็นทางสังคมและนำไปสู่การพัฒนาขีดความสามารถในการ แข่งขัน (competitiveness) ขององค์กรในระยะยาว ทั้งยังสามารถสร้างคุณค่าร่วม (shared value) ให้กับทั้งองค์กรและสังคม ในรูปแบบนี้องค์กรเริ่มกิจกรรม CSR ด้วยตัวเองโดยไม่ได้ถูกกดดันจากภายนอก (inside-out) โดยเชื่อมโยงกับความต้องการของสังคม (outside-in) ซึ่งเป็น รูปแบบในการยกระดับการทำงาน CSR ที่เขาเสนอและเชื่อว่าจะนำไปสู่การสร้างประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการ ดำเนินความรับผิดชอบมากกว่ารูปแบบแรก
คุณค่าที่เกิดจากใจ
" แม้ว่าเราไม่อาจปฏิเสธได้ว่า CSR ในเชิงกลยุทธ์นั้นเป็นคำตอบของธุรกิจที่ต้องการแสดงความรับผิดชอบต่อ สังคมอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล แต่กิจกรรม CSR ในเชิงกลยุทธ์ หรือการคิด CSR ในเชิงยุทธศาสตร์จะถูกปล่อยออกมาจากสมองซีกซ้าย ในการวิเคราะห์หาเหตุผล คำนวณความคุ้มค่า ต้นทุนและประสิทธิภาพ ในขณะที่ CSR ในเชิงสร้างสรรค์จะถูกปล่อยออกมาจากสมอง ซีกขวาซึ่งเป็นการคิด CSR ในเชิงยุทธศิลป์ ที่ต้องอาศัยไอเดีย ความคิดสร้างสรรค์ จินตนาการและความรู้สึกเป็นสำคัญ และเราเชื่อว่าในการทำ CSR หลายเรื่องไม่ได้ออกมาจากแค่ความรู้ แต่ต้องมาจากความเอื้ออาทร ออกมาจากความช่วยเหลือ" ดร.พิพัฒน์ ยอดพฤติการ ผู้อำนวยการสถาบันไทยพัฒน์กล่าว
และขยายความว่า "CSR ในเชิงสร้างสรรค์จะสร้างผลลัพธ์ในการพัฒนาขีดความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้น (cohensiveness) กับสังคม สังคมในที่นี้กินความกว้างขวางมาก หมายถึงผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียในทุกกลุ่ม รวมถึงลูกค้า ดังนั้นถ้าทำ CSR ในเชิงสร้างสรรค์ประโยชน์ก็จะตกกลับมาสู่องค์กรโดยอัตโนมัติ และยังสร้างคุณค่าเพิ่มให้กับสังคมได้มากกว่า"
โดยจุดเด่นของ CSR ในเชิงสร้างสรรค์นั้นอยู่ที่การพัฒนากิจกรรมในเชิงความร่วมมือ (collaborative) ที่เปิดโอกาสให้เกิดการทำงานร่วมกันระหว่างธุรกิจและสังคมอย่างไม่แบ่งแยก ซึ่งจะทำให้เส้นแบ่งระหว่างองค์กรและสังคมเลือนรางจนแทบแยกไม่ออก
ขณะ เดียวกันยังอยู่ที่วิธีการในการทำกิจกรรม ซึ่งใช้นวัตกรรมในการดำเนินงาน ซึ่งจะกลายเป็นเอกลักษณ์และล้ำกว่าเพียงการสร้างความแตกต่างของการทำ CSR เชิงกลยุทธ์
นวัตกรรมคือตัวช่วย
ดร.พิพัฒน์ยกตัวอย่าง นวัตกรรมของวิธีการในการทำกิจกรรมไว้ว่า "นวัตกรรมในการแสดงความรับผิดชอบใน CSR เชิงสร้างสรรค์น่าจะหมายถึงนวัตกรรมที่สร้างขึ้นมาเพื่อให้การแสดงความรับ ผิดชอบขององค์กรไม่ได้ทำให้องค์กรต้องสูญเสีย เช่น "อีโคฟอนต์" ฟอนต์ตัวอักษรใหม่ที่มีช่องว่างตรงกลางที่ทำให้ลดการใช้หมึกพิมพ์ได้ถึง 20% ซึ่งการจะรักษาสิ่งแวดล้อมด้วยการลดใช้หมึกพิมพ์ โดยที่องค์กรไม่ต้อง สูญเสียในสิ่งที่ตัวเองเคยทำและยังสามารถพิมพ์เอกสารได้ตามปกติ กระทั่งเรื่องง่ายๆ อย่างการใช้หลอดไฟแบบไส้ กับหลอดแบบตะเกียบ บางองค์กรเวลาประหยัดพลังงานอาจจะจำเป็นต้องปิดไฟบางจุดทำให้อาจจะส่งผลเสีย ต่อการทำงาน ซึ่งแทนที่จะปิดไฟ เราก็เปลี่ยนมาใช้หลอดตะเกียบที่ใช้พลังงานลดลง เราก็ไม่ต้องเสียสุขภาพสายตา อย่างนี้เราถึงบอกว่านวัตกรรมจะเป็นวิธีการในการแสดงความรับผิดชอบที่องค์กร ไม่ต้องสูญเสีย"
อย่างไรก็ตาม เขายังได้อธิบายถึงรูปแบบ CSR ในเชิงสร้างสรรค์ที่สถาบันเป็นผู้กำหนดขึ้นว่า "เราไม่ได้บอกว่า การทำ CSR ในรูปแบบไหน ทั้ง 3 แบบ ไม่ว่าจะเชิงรับ เชิงรุก หรือเชิงสร้างสรรค์ ทำแบบไหนแบบเดียวจึงดีที่สุด แต่เราจะเห็นว่า ถ้าลองกลับไปดูในรายองค์กรจริงเราจะเห็นพัฒนาการ CSR ใน 3ระดับนี้ผสมอยู่ด้วยกันในองค์กร เพียงแต่ที่เรานำเสนอรูปแบบการทำ CSR ในเชิงสร้างสรรค์เพราะเราเห็นว่าการทำงานรูปแบบนี้เริ่มปรากฏมากขึ้น และเชื่อว่าน่าจะสามารถสร้างคุณค่าเพิ่มได้เหนือกว่าบนพื้นฐานของบริบทสังคม และวัฒนธรรมไทยๆ ซึ่งมีจุดเด่นของความเอื้อเฟื้อเป็นที่ตั้ง"
และ เป็นไปได้ว่านี่อาจจะเป็นการพัฒนาการ CSR เที่ยวล่าสุดที่ก้าวหน้ากว่าและสร้างคุณค่าได้มากกว่าแนวคิด CSR ที่มักถูกกำหนดจากฝั่งตะวันตก !!
ที่มา หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2552
http://www.matichon.co.th/prachachat/prachachat_detail.php?s_tag=02csr01090252&day=2009-02-09§ionid=0221
